Dlaczego uścisk ręki prezesa nie wystarczy — Maslow o motywacji w pracy

Dziś chciałbym opowiedzieć Wam o piramidzie potrzeb Maslowa.

Abraham Maslow był amerykańskim psychologiem humanistycznym, który zaproponował hierarchiczny model ludzkich potrzeb.

Według tej teorii istnieje pięć poziomów potrzeb, a realizacja potrzeb z wyższych poziomów jest możliwa dopiero wtedy, gdy zaspokojone są potrzeby niższe.

Na najniższym (a zatem najbardziej fundamentalnym) poziomie znajdują się potrzeby fizjologiczne: jedzenie, picie, oddychanie, sen. Jeśli nie są zaspokojone, organizm skupia się wyłącznie na przetrwaniu – nie ma przestrzeni na potrzeby wyższego rzędu.

Drugi poziom to potrzeby bezpieczeństwa: schronienie, stabilizacja finansowa, przewidywalność jutra, wsparcie grupy. Brak poczucia bezpieczeństwa uniemożliwia przechodzenie wyżej.

Trzeci poziom to potrzeba przynależności – bycia częścią społeczności: rodziny, zespołu, grupy znajomych. Bez relacji społecznych trudno realizować potrzeby wyższe.

Czwarty poziom to potrzeba uznania, czyli bycia dostrzeżonym: docenienie przez współpracowników, pochwała od szefa, dobre słowo od partnera.

Na szczycie piramidy znajduje się samorealizacja – rozwój kompetencji, realizowanie pasji, zdobywanie wiedzy.

Co to oznacza w kontekście firmy?

•  „Uścisk ręki prezesa” jako forma uznania zadziała tylko wtedy, gdy pracownik ma zapewnione podstawy: komfort pracy, stabilność finansową i poczucie przynależności do zespołu.
•  Szkolenia i możliwości rozwoju przynoszą efekty dopiero wtedy, gdy cztery niższe poziomy są spełnione.
•  Jeśli w biurze jest zimno, nie ma wody (i kawy ), a toaleta jest ciągle nieczynna, to nawet wyższa pensja da krótkotrwały efekt.
•  Jeżeli wynagrodzenia są niższe niż rynkowe, nagrody pozafinansowe nie będą działały.

Ale nie wszystko zależy od pracodawcy

Człowiek funkcjonuje w systemie, a praca to tylko jeden z jego elementów.

•  Przynależność do „młodego, dynamicznego zespołu” nie zrekompensuje braku bezpieczeństwa spowodowanego chorobą pracownika.
•  Wyższa pensja nie wypełni luki związanej z problemami rodzinnymi czy brakiem relacji.

Zatem praca jest do wykonania po obu stronach.

Pracownik musi dbać o swoje potrzeby również poza firmą, aby mieć energię i motywację do działania.

Pracodawca natomiast powinien znać swoich ludzi i rozumieć, na jakim etapie piramidy się znajdują – aby dobierać adekwatne metody motywowania.